071. Miejsce dla moralności

Wstęp

''Odonianizm jest formą anarchizmu. Nie w sensie bombowo-zamachowym, bo to już byłby terroryzm, niezależnie od tego, pod jak nobilitującą nazwą się ukrywa, i nie jest też skrajnie prawicowym Darwinowskim ekonomicznym leseferyzmem, ale po prostu anarchizmem takim, jaki został przedstawiony w myśli wczesno-taoistycznej, a rozwinięty przez Shelleya i Kropotkina, Goldman i Goodmana. Głównym wrogiem anarchizmu jest wszechwładza państwa, jego głównym celem moralno-praktycznym współpraca (solidarność, wzajemna pomoc). Jest to najbardziej idealistyczna i, jak dla mnie, najbardziej interesująca ze wszystkich teorii politycznych.“
— Ursula K. Le Guin o Odonianiźmie (teorii politycznej przedstawionej jej książce ”Wydziedziczeni``)

Guin zasadniczo opisała państwo w którym każdy obywatel, zawsze, mógł odpowiedzieć Państwu: 'nie'. Państwo mogło nakazać obywatelowi pojechanie na drugi koniec świata, ale obywatel mógł powiedzieć: 'nie jade'. Nie było tam policji (nie trzeba egzekwować prawa tam gdzie nie jest ono wiążące), sądów, parlamentu, prezydenta …

Gdyby takie zasady panowały w Polsce (czy dowolnym innym Zachodnim kraju), Polska rozpadłaby się natychmiast. Jednak Państwo Guin przekonująco funkcjonowało.

W Polsce szukamy sprawiedliwości w sądach, obywatele państwa Guin mieli ją w sobie. Sprawiedliwość byłą poziom niżej.

Tym czym wygrywa państwo Guin jest brak strachu. Nie ma napięcia Państwo — Jednostka, bo Państwo nie ma władzy nad jednostką.

Tao

Chcę teraz odnieść metaforę anarchizmu do Czlowieka. Taoista nie ma zasad. Nie rządzą nim prawa moralne. Taoista kroczy drogą.

Dlaczego więc Taoista nie czyni zła? Żadne zasady go przed tym nie powstrzymują. W "tao te cing" nie ma dekalogu?

Nie czyni zła bo idzie drogą. Nie ma zasad zabraniających czynienia zła, jednak nie ma zła. Nikt nie każe Ci oddychać — jednak oddychasz. Nikt nie każe Taoiście być dobrym — jednak jest dobry1.

Moralność znalazła się poziom głębiej — nie w zasadach a niżej.

Znów — czym taoizm wygrywa z morlanością zasad? Brakiem napięcia. Wszystko co czyni taoista czyni z głębi siebie, nie musi się oceniać przez filtr zasad.

Wszystkie prawa zastrzeżone. Chcesz wykorzystać te materiały? Daj mi znać (mail, komentarz na forum, prywatna wiadomość) -- na pewno się zgodzę.