024. Człowiek by być człowiekiem musi być najpierw filozofem

Człowiek musi być filozofem by być człowiekiem.

Spostrzegam (…) Dwa czynniki wcześniejsze niż rozum: jeden z nich to gorąca troska o własną pomyślnośc i życie, drugi to naturalna odraza dla zagłady lub cierpienia dla każdej istoty żyjącej, zwłaszcza zaś dla drugiego człowieka. Z połączenia i współdziałania, w miarę możliwości naszego ducha tych dwóch czynników, bez konieczności uciekania się do czynnika dalszego, jakim byłaby towarzyskość, zdają się płynąć wszystkie reguły z zakresu prawa naturalnego.: reguły te, które rozum następnie musi oprzeć na innych podstawach, gdy w wyniku późniejszego rozwoju uda mu się zagłuszyć naturę.

- JJ Rousseau Rozprawa o nierówności - przedmowa

Samotny człowiek może być człowiekiem i nie być filozofem1. Człowiek stadny nie. Stanem naturalnym stada jest hierarchia, ta implikuje walkę o pozycję w niej. Walka o pozycje powoduje (już w kulturze) cierpienie osobnika i jego otoczenia.

By się z tego wyzwolić trzeba być filozfoem.


11 III 07

Wszystkie prawa zastrzeżone. Chcesz wykorzystać te materiały? Daj mi znać (mail, komentarz na forum, prywatna wiadomość) -- na pewno się zgodzę.